به گزارش سرویس بین‌الملل خبرگزاری حوزه، پایگاه اطلاع‌رسانی فلسطین در گزارشی به مناسبت سالروز صدور وعده بلفور، به ریشه‌های تاریخی و پیامدهای تداوم‌دار این تصمیم استعماری پرداخته است.
۱۰۹ سال از صدور وعده شوم بلفور می‌گذرد؛ وعده‌ای که سرآغاز یکی از طولانی‌ترین فجایع سیاسی و انسانی تاریخ معاصر شد. بریتانیا در دوم نوامبر ۱۹۱۷، با یک نامه مسیر سرنوشت سرزمینی را تغییر داد که مردمانش هیچ نقشی در این تصمیم نداشتند؛ تصمیمی که بعدها با حمایت قدرت‌های جهانی به اشغال، آوارگی و محرومیت یک ملت انجامید.
دوم نوامبر ۱۹۱۷، آرتور جیمز بلفور، وزیر خارجه وقت انگلیس، در نامه‌ای خطاب به لرد روچیلد، حمایت دولت بریتانیا را از تأسیس «وطن ملی برای یهودیان» در سرزمین فلسطین اعلام کرد؛ تصمیمی که بدون در نظر گرفتن اراده و حقوق سیاسی و ملی ساکنان اصلی این سرزمین اتخاذ شد.
نکته قابل تأمل در این نامه آن بود که از فلسطینیان تنها با عنوان «جوامع غیریهودی» یاد شد و صرفاً بر حفظ حقوق مدنی و مذهبی آنان تأکید گردید؛ گویی مردمی که نسل‌ها در این سرزمین زندگی کرده بودند، هیچ حقی برای تعیین سرنوشت سیاسی و ملی خود نداشتند.
این وعده به یک موضع دیپلماتیک محدود نماند. در سال ۱۹۲۲، جامعه ملل با گنجاندن مفاد آن در سند قیمومیت بریتانیا بر فلسطین، زمینه‌های اجرایی مهاجرت یهودیان و گسترش شهرک‌سازی را فراهم کرد. به این ترتیب، یک تصمیم سیاسی به سیاستی رسمی برای تغییر واقعیت جمعیتی و سیاسی فلسطین تبدیل شد.
با پایان قیمومیت بریتانیا در سال ۱۹۴۸، فلسطینیان نه‌تنها به استقلال نرسیدند، بلکه جنگ و تشکیل رژیم صهیونیستی، حدود ۷۵۰ هزار فلسطینی را از خانه و سرزمین خود آواره کرد؛ فاجعه‌ای که در تاریخ فلسطین به «نکبت» معروف شد.
در ۱۱ دسامبر همان سال، مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه ۱۹۴ را تصویب کرد که بر حق بازگشت آوارگان فلسطینی به خانه‌های خود و دریافت غرامت تأکید داشت؛ با این حال، دهه‌ها گذشت و میلیون‌ها فلسطینی همچنان با مسئله آوارگی و محرومیت از بازگشت روبه‌رو ماندند.
در سال ۱۹۶۷، اشغال کرانه باختری، قدس شرقی و نوار غزه، فصل دیگری از بحران فلسطین را رقم زد. در سال‌های بعد، گسترش شهرک‌های صهیونیستی و تصرف تدریجی زمین‌های فلسطینیان، امکان شکل‌گیری یک کشور مستقل فلسطینی را بیش از پیش با چالش مواجه کرد.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در قطعنامه ۲۳۳۴ مصوب دسامبر ۲۰۱۶، شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین از جمله قدس شرقی را فاقد اعتبار قانونی دانست و خواستار توقف فوری آن شد.
با وجود این مواضع، روند شهرک‌سازی و تعرض به فلسطینیان متوقف نشد. بر اساس گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، تنها از اول تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶، تعداد ۳۹۷ مورد حمله شهرک‌نشینان ثبت شده که به شهادت و مجروحیت فلسطینیان یا خسارت به اموال آنان انجامیده است؛ بالاترین آمار ماهانه از زمان آغاز ثبت این موارد در سال ۲۰۰۶.
امروز، پس از گذشت ۱۰۹ سال از وعده بلفور، غزه همچنان یکی از آشکارترین جلوه‌های تداوم این جنایت هنوز در جریان است. حتی توافق آتش‌بس اکتبر ۲۰۲۵ نیز نتوانسته امنیت را به این منطقه بازگرداند.
بر اساس آمار وزارت بهداشت غزه، تنها در اکتبر ۲۰۲۶، ۱۴۳ فلسطینی به شهادت رسیدند و ۶۷۴ نفر دیگر مجروح شدند. به این ترتیب، شمار شهدای فلسطینی از زمان آغاز آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۵ به یک‌هزار و ۵۸۳ نفر رسیده است.
۱۰۹ سال پس از آن نامه تاریخی، مسئله فلسطین همچنان با همان پرسش اساسی روبه‌روست: چگونه قدرت‌هایی که در شکل‌گیری این فاجعه نقش داشتند و دهه‌ها از حقوق فلسطینیان سخن گفتند، هنوز نتوانسته‌اند به اشغال، آوارگی و کشتار مردمی که بهای آن تصمیم تاریخی را پرداخته‌اند، پایان دهند؟
منبع: المرکز الفلسطینی للإعلام
نظر شما